Poetry Issue 15

   Issue #16 : January-June 2012





      Metodolohiya: “Habilin sa Saranggola” ni Mesandel Virtusio Arguelles

      Paglalarawan. Sa pagsasanay na ito, gagamit ang mag-aaral ng "found text" sa pagsulat ng tula.

      Layunin. Makasulat ng tulang nasa anyo ng alituntunin para maunawaan kung paanong puwedeng magtaglay ng damdamin ang isang tila obhektibong sulatin para magpahiwatig ng kalagayan ng isang tao.

      Materyales. Kopya ng tulang "Habilin sa Saranggola" ni Mesandel Virtusio Arguelles, isang "instructional" kagaya ng recipe o mga hakbang sa pagbuo o paggawa ng isang bagay.

      Mga Alituntunin.

      1. Ilang mga tanong na posibleng pagsimulan ng talakayan tungkol sa tulang "Habilin sa Saranggola."

        1. Sino ang nagsasalita sa tula? Ano ang kanyang edad? Anong mga detalye sa tula ang nagpapahiwatig nito?
        2. Sino ang kanyang kinakausap? Ano ang damdamin niya sa kausap?
        3. Ano-ano ang mga katangian ng saranggola? Gaano ba kahirap gumawa at magpalipad nito? Ano ang naipapahiwatig sa pag-iisa-isa ng persona sa proseso ng paggawa ng saranggola?
        4. Ano ang habilin? Ano ang konotasyon nito?
        5. Mayroon bang kontradiksyon sa damdamin ng persona at sa katangian ng kanyang kausap at ginagawa? Ano ang naipapahiwatig nito tungkol sa kalagayan ng isang bata at ang kaugnayan niya sa laro?

      2. Ipalarawan sa mga kalahok ang anyo ng tula. Idirekta ang kanilang pansin sa epekto sa tula ng iisang pangungusap na ginamit para maisalaysay ang buong proseso. Pag-usapan din ang pagkakahati-hati ng tula sa mga saknong at kung ano ang epekto nito sa pagkakaunawa nila sa ipinahahayag ng tula.

      3. Tanungin ang mga kalahok kung ano-anong mga laro ang kinahiligan nila noong bata. Pag-usapan kung ano ang pakiramdam kapag naglalaro at kung paano nabbubukod at nauugnay ang gawaing ito ng bata sa mundo sa kanyang paligid. Ipakita rin kung gaano kaseryoso ang laro sa isang bata, kung gaano katindi ang atensyon at emosyon na ibinubuhos niya sa aktibidad.

      4. Magpahanap ng anumang interesanteng nakasulat na alituntunin sa mga libro, diyaryo, magasin, o internet. Pwede ring magpalista ng alituntunin na alam nila. Pag-isipin sila ng persona na may natatanging karanasan na pinagdadaanan na maaaring gumawa ng bagay na tinutukoy sa alituntunin.

      5. Himukin ang mga kalahok na gumawa ng tula mula sa punto debista ng piniling persona gamit ang wika ng nakasulat na alituntunin. Tiyakin na sa prosesong ilalarawan, maipapahiwatig ang damdamin at kalagayan ng nagsasalita nang hindi direktang sinasabi. Hindi kinakailangang gamitin ang lahat ng pahayag sa alituntunin. Piliin lamang ang mga mapagpahiwatig na detalye. Kailangan ding gawing masinsin ang wika. Pwedeng gamitin ang taludturan para lumikha ng ambigwidad. Ipaaalala na kailangang panatilihin ang obhektibong tono, pautos na pahayag at pagkakasunod-sunod ng mga hakbang ng alituntunin.

      Tala sa Guro. Maaaring maipaunawa sa modyul ang ilang elemento ng tula katulad ng objective correlative, persona, apostrophe, tone, cataloguing, narration, description, diction, at imagery.

      Nakalaang Panahon. Isang oras, na mahahati sa 30 minuto para sa tlakayan ng tula at 30 minuto para sa pagsasanay sa pagsulat.

      Habilin sa Saranggola
      ni Mesandel Virtusio Arguelles

      Sa pag-imbulog mo’y huwag kalimutan
      ang mga kamaong nagkayas-kawayan
      saka bumalangkas sa iwing kawayan;

      nagpulon ng naylon sa sambasyong lata,

      nagtiis sumipol, tumakbo sa linang,
      nagbilad sa araw, nagtaboy sa ulan,
      nagtalang sa parang, maitaas ka lang.